Spis treści
Spis treści
Od porannych e-maili po przeglądanie internetu późno w nocy – wielu z nas spędza codziennie wiele godzin, wpatrując się w jasne ekrany urządzeń cyfrowych. Wieczorem często pojawiają się takie objawy jak suchość oczu, niewyraźne widzenie, bóle głowy albo to uczucie ciężkości i zmęczenia, które może pojawić się po długim korzystaniu z ekranu z bliska.
Naukowcy nazywają to teraz „cyfrowym zmęczeniem oczu” albo „zespołem widzenia komputerowego”, a zjawisko to staje się coraz powszechniejsze wraz z wydłużaniem się czasu spędzanego przed ekranem.
Rosnące zainteresowanie zdrowiem oczu sprawiło, że ponownie zwrócono uwagę na jedną konkretną, ciemnoniebieską jagodę: borówkę czarną (Vaccinium myrtillus).
Borówka czarna, od dawna stosowana w celu poprawy krążenia i zdrowia wzroku, cieszy się coraz większą popularnością wśród osób spędzających długie godziny przed komputerem i innymi urządzeniami cyfrowymi.
Ekrany cyfrowe nieustannie obciążają układ wzrokowy. W przeciwieństwie do wydrukowanych stron, ekrany ciągle się odświeżają i emitują światło, przez co oczy muszą przez cały dzień ciągle dostosowywać ostrość. Ludzie mają też tendencję do znacznie rzadszego mrugania, gdy wpatrują się w ekrany – czasem nawet znacznie rzadziej – co może powodować suchość, podrażnienia i dyskomfort wzrokowy. Klimatyzowane biura, oświetlenie fluorescencyjne i długotrwała wielozadaniowość przy wielu ekranach mogą jeszcze bardziej nasilić zmęczenie wzroku, zwłaszcza u osób, które większość dnia spędzają w pomieszczeniach.
Wiele osób cały dzień na bieżąco przełącza się między telefonami, laptopami, tabletami i telewizorami, nie dając oczom prawie żadnego czasu na odpoczynek. Na świeżym powietrzu oczy w naturalny sposób przełączają się między widzeniem z bliska i z daleka, nieustannie dostosowując się do zmieniającego się oświetlenia, ruchu i głębi. Korzystanie z ekranów sprawia jednak, że wzrok przez dłuższy czas skupia się na zadaniach wykonywanych z bliska. Wiele osób spędza też większość dnia, wpatrując się w drobny tekst, szczegółowe arkusze kalkulacyjne, rozmowy wideo czy szybko zmieniające się treści, nie dając oczom regularnych okazji do pełnego odpoczynku i zresetowania się.
To ciągłe skupianie wzroku na przedmiotach znajdujących się blisko, w połączeniu z rzadszym mruganiem i sztucznym oświetleniem, może sprawić, że pod koniec dnia oczy będą czuły się zmęczone zarówno psychicznie, jak i fizycznie. U niektórych osób objawy mogą stać się jeszcze bardziej odczuwalne podczas wieczornego korzystania z ekranów, długich dni pracy w pomieszczeniach lub długich okresów bez odpoczynku dla oczu.
Z czasem długotrwałe przebywanie przed ekranem może przyczyniać się do takich problemów jak:
Sztuczne oświetlenie, odblaski, nieprawidłowa postawa oraz korzystanie z urządzeń w nocy mogą jeszcze bardziej pogorszyć objawy.
Chociaż urządzenia cyfrowe są teraz dla większości z nas nieodzowne, odżywianie i codzienne nawyki mogą pomóc w utrzymaniu komfortu oczu i zmniejszeniu codziennego zmęczenia wzroku podczas długotrwałego korzystania z ekranu.
Tkanka oka jest przez cały dzień narażona na ciągłe czynniki środowiskowe. Siatkówka ma jeden z najwyższych wskaźników metabolizmu w organizmie i jest nieustannie narażona zarówno na działanie światła, jak i tlenu – a te czynniki z czasem w naturalny sposób powodują powstawanie wolnych rodników. Długotrwała praca przed ekranem z bliska może jeszcze bardziej zwiększyć obciążenie wzroku i zmęczenie oczu.
Telefony, tablety i komputery też emitują światło o niebieskiej długości fali, które może powodować zmęczenie oczu podczas długotrwałego korzystania z nich w nocy. W połączeniu z odblaskami, suchym powietrzem w pomieszczeniach, sztucznym oświetleniem i rzadszym mruganiem, intensywne korzystanie z urządzeń może sprawić, że pod koniec dnia oczy będą podrażnione i zmęczone.
Borówka czarna jest wyjątkowo bogata w antocyjany – ciemnoniebiesko-fioletowe barwniki, które nadają tej jagodzie ciemny kolor. Te związki roślinne są od dawna przedmiotem badań pod kątem ich działania przeciwutleniającego oraz roli w utrzymaniu prawidłowego krążenia i zdrowia wzroku.
Zainteresowanie borówką czarną rośnie wraz ze wzrostem świadomości na temat zmęczenia oczu spowodowanego korzystaniem z urządzeń cyfrowych oraz obciążenia wzroku związanego z codziennym korzystaniem z ekranów. Długie godziny spędzane przed komputerami, telefonami i tabletami sprawiły, że wiele osób zaczęło szukać rozwiązań żywieniowych, które mogą pomóc w utrzymaniu komfortu wzroku podczas długotrwałej pracy z bliska.
Borówka czarna cieszy się szczególnym zainteresowaniem, bo oczy są bardzo wrażliwe na stres oksydacyjny i potrzebują dobrego krążenia, żeby dostarczać tlen i składniki odżywcze do delikatnych tkanek siatkówki. W połączeniu z długą tradycją w dziedzinie ziołolecznictwa sprawiło to, że borówka stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych składników roślinnych związanych ze zdrowiem wzroku.
Na długo przed tym, zanim borówka czarna pojawiła się we współczesnych suplementach, rosła dziko w lasach i górach północnej i wschodniej Europy, gdzie zbierano ją zarówno jako pożywny pokarm, jak i tradycyjny środek ludowy.
Od wieków ludzie zbierali borówki ręcznie w gęstych zagajnikach, jedząc je na surowo latem albo przetwarzając na dżemy, syropy i napoje wzmacniające na chłodniejsze miesiące. W niektórych regionach borówki czarne tradycyjnie dodawano też do wypieków, konserwowano w syropach ziołowych albo stosowano jako zimowe środki wzmacniające w okresach, kiedy brakowało świeżych owoców. Ich intensywnie ciemny kolor i bogaty smak sprawiły, że stały się zarówno cenionym źródłem pożywienia, jak i rozpoznawalnym elementem regionalnych tradycji ziołowych. Z biegiem czasu borówka czarna stała się w tradycyjnej europejskiej ziołolecznictwie ściśle kojarzona z krążeniem, odżywianiem i zdrowiem oczu.
Podczas II wojny światowej borówka czarna zyskała światową sławę jako środek wspomagający wzrok, gdy piloci brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych podobno jedli dżem z borówki przed nocnymi misjami bombowymi, bo uważano, że poprawia on widzenie w warunkach słabego oświetlenia.
Latanie w niemal całkowitej ciemności wymagało niezwykłej koncentracji wzroku. Piloci musieli poruszać się po niebie, na którym nic nie było widać, wykrywać samoloty wroga i szybko dostosowywać się do zmieniających się warunków oświetleniowych podczas walki.
W czasach, gdy misje nocne w dużej mierze opierały się na precyzji wzrokowej, opowieści o borówce szybko poruszyły wyobraźnię ludzi. Ta ciemnoniebieska jagoda szybko zaczęła kojarzyć się z doskonałym widzeniem w nocy, co pomogło ugruntować jej reputację zarówno w ludowej medycynie ziołowej, jak i we wczesnych badaniach nad wzrokiem.
Do dziś borówka czarna pozostaje jednym z najbardziej znanych składników roślinnych wspomagających wzrok, łączącym tradycyjną ziołolecznictwo, wojnowe legendy i współczesne zainteresowanie zmęczeniem oczu spowodowanym korzystaniem z urządzeń cyfrowych.
Najnowsze badania zaczynają wyjaśniać, dlaczego borówka czarna od pokoleń jest tak mocno kojarzona ze wspieraniem wzroku. Wiele badań skupia się na antocyjanach – silnie działających związkach roślinnych, które nadają borówce bogaty niebiesko-fioletowy kolor. Związki te są badane pod kątem ich działania przeciwutleniającego, wpływu na prawidłowe krążenie oraz potencjalnej roli w ochronie tkanki oka przed stresem oksydacyjnym spowodowanym ekspozycją na światło.
Badania wykazały też związek między borówką czarną a rodopsyną – barwnikiem w siatkówce wrażliwym na światło, który pomaga oczom dostosować się do zmiany oświetlenia z ciemności na światło. Niektórzy badacze uważają, że antocyjany zawarte w borówce czarnej mogą wspomagać regenerację rodopsyny po ekspozycji na światło, co przyczynia się do utrzymującego się zainteresowania rolą borówki czarnej w funkcjonowaniu wzroku i adaptacji do zmieniających się warunków oświetleniowych.
Ponieważ spędzanie czasu przed ekranem stało się obecnie ważną częścią codziennego życia, borówka czarna wciąż jest przedmiotem szeroko zakrojonych badań dotyczących funkcji wzroku i odżywczego wsparcia dla oczu.
Głęboki niebiesko-fioletowy kolor borówki czarnej świadczy o jej wysokiej zawartości związków roślinnych, które mają działanie przeciwutleniające i wspomagają prawidłowe krążenie.
Do najważniejszych związków występujących w borówkach należą:
To wyjątkowe połączenie naturalnie występujących związków może pomóc wyjaśnić, dlaczego borówka czarna od dawna kojarzona jest ze zdrowiem wzroku i wspomaganiem krążenia.
Odżywianie to tylko jeden z elementów dbania o zdrowy wzrok podczas długich godzin spędzanych przed ekranem. Nawet drobne codzienne nawyki mogą pomóc zmniejszyć zmęczenie oczu w ciągu dnia.
Oto kilka prostych nawyków, które mogą pomóc zmniejszyć zmęczenie oczu:
Borówka czarna jest dostępna w różnych postaciach, m.in. w kapsułkach, proszkach, płynnych ekstraktach oraz jako produkty z całych jagód.
Ponieważ wiele aktywnych związków roślinnych zawartych w borówce czarnej jest wrażliwych, metody przetwarzania mogą wpływać na ogólną jakość. Często wybiera się produkty w postaci minimalnie przetworzonej, bo pomagają zachować barwniki i fitoskładniki zawarte w jagodach.
Liofilizowane jagody borówki czarnej są szczególnie cenione, bo przetwarzanie w niskiej temperaturze pozwala lepiej zachować zawarte w nich składniki roślinne i świeżość niż metody wykorzystujące wysoką temperaturę. Proszki liofilizowane można też łatwo dodawać do smoothie, jogurtów czy napojów zdrowotnych.
Dla wielu osób borówka czarna stała się częścią codziennej rutyny, gdy spędzają długie godziny przed ekranami. Niektórzy wolą proszki dodawane do koktajli lub jogurtów, a inni wybierają kapsułki albo płynne ekstrakty, które włączają do swojego planu zdrowotnego. Czarna jagoda nie jest raczej stosowana jako doraźne rozwiązanie, ale często włącza się ją do długoterminowych programów dbających o zdrowie wzroku i związane z codziennym korzystaniem z ekranów. Często stosuje się go razem z innymi składnikami roślinnymi bogatymi w przeciwutleniacze, które badano pod kątem ich wpływu na krążenie i łagodzenie stresu oksydacyjnego.
Długie godziny spędzane przed ekranem, sztuczne oświetlenie i rzadsze mruganie mogą z czasem bardzo obciążać oczy. Wysoka zawartość antocyjanów w borówce czarnej, w połączeniu z jej długą historią w tradycyjnej medycynie ziołowej, sprawiła, że stała się ona jednym z najbardziej znanych składników roślinnych związanych ze zdrowiem wzroku.
Chociaż żaden suplement nie zastąpi zdrowych nawyków związanych z korzystaniem z ekranów, borówka czarna wciąż cieszy się zainteresowaniem ze względu na swoje właściwości przeciwutleniające oraz tradycyjne powiązania ze zdrowiem wzroku i wspomaganiem krążenia.
Na długo przed tym, zanim borówka stała się kapsułką na półce z suplementami, była to dzika leśna jagoda, którą zbierano, by przetrwać długie północne zimy. Dzisiaj borówka czarna wciąż cieszy się popularnością wśród osób, które zmagają się z długimi dniami w pracy, długotrwałym przebywaniem przed ekranem i obciążeniami wzroku wynikającymi ze współczesnego cyfrowego stylu życia.
Źródła:
Wyłączenie odpowiedzialności: Powyższe stwierdzenia nie zostały ocenione przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Produkty te nie są przeznaczone do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom
